གྱང་ཤུགས་-སྐམ་པའི་ངང་ལག་དང་ཚ་པོ་-རླུང་གིས་སྐམ་པའི་ངང་ལག་གི་བར་ན་ ཁྱད་པར་གཙོ་བོ་འདི་ ནང་འཁོད་ཀྱི་རྩ་ཕྲན་གྱི་བཟོ་བཀོད་དང་ ཚོས་གཞི་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་ནུས་པ་འགྱུར་བ་འགྱོ་མི་ལུ་རག་ལསཔ་ཨིན། རང་ལུགས་ཀྱི་བརྒྱུད་ལམ་-དྲོད་ཚད་མཐོ་བའི་ཆུ་མེད་པར་བཟོ་མི་འདི་གིས་ ངང་ལག་གི་ནང་ན་ཡོད་པའི་རློན་གཤེར་འདི་ བཙིར་ཏེ་ ཁམས་ཕྲན་གྱི་གྱང་འདི་ དྲོད་ཀྱི་འོག་ལུ་ ཆུང་ཀུ་འགྱོ་སྟེ་ བརྡིབས་འགྱོ་སྟེ་ བརྟན་པོ་སྦེ་བཟོཝ་ཨིན། དྲོད་ཚད་མཐོ་དྲགས་འདི་གིས་ ངང་ལག་གི་ པོ་ལི་ཕི་ནོལ་གྱི་ བཙོག་རླུང་འདི་ མགྱོགས་དྲགས་སྦེ་ བཟོ་སྟེ་ ཁ་ཐོག་ལུ་ ལོག་མ་ཚུགས་པའི་ རྒྱ་སྨུག་སྦེ་ འགྱོ་དོ་ཡོདཔ་ལས་ ཐོན་སྐྱེད་མཇུག་བསྡུ་མི་གི་ མཐོང་སྣང་སྤུས་ཚད་འདི་ གནམ་མེད་ས་མེད་ མར་ཕབ་འགྱོཝ་ཨིན། དེ་དང་གཅིག་ཁར་ གུ་རམ་མཐོ་བའི་ རྫས་སྦྱོར་ཚུ་ དྲོད་བཏགས་པའི་སྐབས་ མཉེན་དྲགས་སྦེ་ ཕོརཔ་གུ་ འཐུད་དེ་ ཅ་ཆས་ཚུ་ གྱོང་རྒུད་བྱུང་མི་དང་ བཟོ་བསྐྲུན་འབད་བའི་ཤུལ་ལས་ གཙང་སྦྲ་འཕྲོད་བསྟེན་གྱི་ ལཱ་ཚུ་ ཡར་སེང་འགྱོ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས།
གནམ་སྟོང་གྱང་ཤུགས་སྐམ་བཏང་མི་འདི་གིས་ གཞི་རྩའི་ཐོག་ལས་ ངང་ལག་བཟུམ་གྱི་ མངར་ཆ་མཐོ་བའི་ཤིང་འབྲས་ཚུ་གི་ བཟོ་སྦྱོར་གྱི་ན་ཟུག་ཚུ་ བསལ་ཚུགསཔ་ཨིན། ལས་སྦྱོར་འདི་ གཞི་རྟེན་གྱི་གོ་རིམ་གཉིས་ལུ་དབྱེ་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན། ཀེ་བ་གསརཔ་གི་རྒྱུ་ཆ་ཚུ་ མགྱོགས་དྲགས་སྦེ་ - དྲོད་ཚད་༤༠ ལུ་ གྱང་ཤུགས་ཅན་སྦེ་བཞགཔ་ཨིན། མཐོ་བའི་གནམ་སྟོང་ཁང་མིག་ནང་འཛུལ་བའི་ཤུལ་ལས་ འཁྱེག་གི་ཕྲེང་བ་ཚུ་ བཞུ་སྟེ་ བཞུར་མ་ཚུགས་པར་ ཐད་ཀར་དུ་ ཆུའི་རླངསམ་ནང་ འཕྱུར་འགྱོཝ་ཨིན། ཆུ་མེད་པའི་བྱ་རིམ་ཆ་མཉམ་གྱིས་ དྲོད་ཚད་མཐོ་དྲགས་ཀྱི་ བཙོག་རླུང་དང་ གུ་རམ་འཇམ་དྲགས་བཟོ་ནི་ལས་ བཀག་ཐབས་འབདཝ་ལས་ ངང་ལག་གི་ཆ་ཤས་ཚུ་གིས་ ཚོས་གཞི་སེརཔོ་གཅིག་མཚུངས་སྦེ་ བཞག་སྟེ་ ནང་ན་ལུ་ གཅིག་གིས་གཅིག་ལུ་ འབྲེལ་མཐུན་ཡོད་པའི་ རྡུལ་ཕྲན་ཚུ་ བཟོཝ་ཨིན།
མཇུག་བསྡུ་ཕྱེད་ཀ་-མཇུག་བསྡུ་བའི་ལཱ་འགན་གྱི་ཐད་ལུ་ གྱང་ཤུགས་-སྐམ་པའི་ངང་ལག་འདི་ ཚ་དྲོད་སྐམ་པའི་ཐོན་སྐྱེད་ལས་ ཁྱབ་ཆེ་བའི་ཁེ་ཕན་ཡོདཔ་ཨིན། དབྱིབས་འདི་ མར་ཕབ་དང་ བསྒྱུར་བཅོས་མེད་པར་ གང་སྟེ་ཡོདཔ་ད་ ཚོས་གཞི་འདི་ རང་བཞིན་དང་ རྟག་བརྟན་སྦེ་ཡོདཔ་མ་ཚད་ ནང་འཁོད་ཀྱི་ ལྷོད་ལྷོདཔ་སྦེ་ཡོད་མི་ བཟོ་བཀོད་འདི་ ཤུལ་ལས་ བཟོ་སྦྱོར་གྱི་དགོས་མཁོ་མ་འདྲཝ་ཚུ་དང་ མཐུན་སྒྲིག་འབད་ཚུགས། དྲོད་ཚད་དམའ་བའི་-བཀོལ་སྤྱོད་འདི་གིས་ ངང་ལག་ནང་ལུ་ བཞེས་སྒོའི་འཚོ་བཅུད་དང་ ས་གཏེར་གྱི་ཆ་ཤས་ དེ་ལས་ འཚོ་བཅུད་ཀྱི་རྫས་སྦྱོར་ཚུ་ མང་ཤོས་ཅིག་རང་ བཞག་སྟེ་ཡོདཔ་ལས་ ཤིང་འབྲས་གསརཔ་གི་ རང་བཞིན་གྱི་མངར་ཟས་འདི་ མེདཔ་མི་འགྱོ། དེ་མ་ཚད་ གྱང་ཤུགས་-སྐམ་པའི་ངང་ལག་གི་རླན་གཤེར་གྱི་ཚད་གཞི་འདི་ གནས་ཚད་དམའ་ཤོས་ཅིག་ནང་ ཚད་འཛིན་འབད་དེ་ དངོས་ཁམས་དང་རྫས་སྦྱོར་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ཚུ་ བརྟན་ཏོག་ཏོ་ཡོདཔ་ལས་ གསོག་འཇོག་དང་སྐྱེལ་འདྲེན་གྱི་སྐབས་ལུ་ འཇམ་ཏོང་ཏོ་སྦེ་ ཉམས་མི་འགྱོ།
ང་བཅས་རའི་ CE-ལག་ཁྱེར་ཐོབ་མི་ ངང་ལག་དམིགས་བསལ་གྱི་ འཁྱགས་སྐམ་འཕྲུལ་ཆས་ཚུ་གིས་ དམིགས་གཏད་ཅན་གྱི་འཕྲུལ་རིག་ཡར་དྲག་གཏང་ནིའི་དོན་ལུ་ གུ་རམ་གྱི་ཤིང་འབྲས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་མཐོ་དྲགས་ལུ་དམིགས་གཏད་བསྐྱེདཔ་ཨིན། རང་དབང་ཅན་གྱི་ཆ་ཤས་དྲོད་ཚད་ཚད་འཛིན་ཚད་གཞི་འདི་གིས་ ངང་ལག་གི་ཆ་ཤས་ཚུ་གི་སྟུག་ཚད་དང་ ངང་ལག་གི་ཕྱེམ་ལ་གི་གནས་སྟངས་དང་འཁྲིལ་ཏེ་ སྔོན་-གྱང་ཤུགས་དང་ འཕར་ཚད་ཀྱི་ཚད་གཞི་ཚུ་ བདེ་སྒྲིག་འབད་ཚུགས། ལྕགས་རིགས་ཆ་ཚང་གིས་ བསྡམ་བཞག་མི་ ནང་ཁོག་འདི་ གཙང་སྦྲ་འབད་ནི་ལུ་ འཇམ་ཏོང་ཏོ་ཡོདཔ་ལས་ ཅ་ཆས་སྡེ་ཚན་སོ་སོ་ཚུ་གི་བར་ན་ གུ་རམ་གྱི་བཙོག་པ་ ལྷག་ལུས་ཚུ་ ཕན་ནུས་ཅན་སྦེ་ བཀག་ཚུགསཔ་ཨིན། དུས་ཚོད་ངོ་མའི་-བློ་རིག་ཅན་གྱི་ལྟ་རྟོག་ལམ་ལུགས་འདི་གིས་ དྲོད་ཚད་དང་ གནམ་སྟོང་གི་འགྱུར་བ་འདི་ ཁྱབ་ཚད་ཆུང་ཀུ་ཅིག་གི་ནང་འཁོད་ལུ་བཞག་སྟེ་ ངང་ལག་མཇུག་བསྡུ་བའི་ཐོན་སྐྱེད་ཀྱི་སྡེ་ཚན་རེ་རེ་གི་ ཁམས་ཕྲན་དང་ཚོས་གཞི་ཚུ་ རིམ་མཐུན་སྦེ་ ངེས་གཏན་བཟོཝ་ཨིན།
ཤིང་འབྲས་བཟོ་སྐྲུན་འབད་མི་ཚུ་གི་དོན་ལུ་ སྐམ་པའི་ངང་ལག་ཕྱེད་ཀ་-མཇུག་བསྡུ་བའི་ཐོན་སྐྱེད་ཀྱི་སྤུས་ཚད་འདི་གིས་ ཐོན་སྐྱེད་ཀྱི་དོ་འགྲན་ལུ་ ཐད་ཀར་དུ་ ཐོ་ཕོགཔ་ཨིན། རང་ལུགས་སྐམ་འཕྲུལ་ཆས་ཚུ་ཡོད་པའི་བཟོ་གྲྭ་ཚུ་གིས་ གནགཔོ་དང་ སྲ་ཀྲག་ དེ་ལས་ ཆུང་ཀུ་འགྱོ་བཏུབ་པའི་ ངང་ལག་གི་རྒྱུ་ཆ་ཚུ་རྐྱངམ་ཅིག་ བཟོ་བསྐྲུན་འབད་ཚུགས་དོ་ཡོདཔ་ལས་ ཐོན་སྐྱེད་མཐོ་དྲགས་ཚུ་ གོང་འཕེལ་གཏང་ནི་ལུ་ ཚད་འཛིན་འབདཝ་ཨིན། མཐུན་སྒྲིག་ཅན་གྱི་སྟོང་ཆའི་འཁྱགས་སྐམ་གྱི་ཡོ་ཆས་རྒྱབ་སྐྱོར་འབད་མི་འདི་གིས་ བཟོ་བསྐྲུན་པ་ཚུ་ལུ་ ཚོས་གཞི་འཇམ་པོ་དང་ མཐོ་དྲགས་དང་ ལྷོད་ལྷོད་-བཟོ་རྣམ་ཅན་གྱི་ངང་ལག་ཕྱེད་ཀ་ {{༦}}མཇུག་བསྡུ་ཡོད་པའི་ཐོན་སྐྱེད་ཚུ་ཐོབ་ཚུགས།
